سفارش تبلیغ
موسسه تبیان
((( لــبــخــنــد قـــلـــم (((
مدیر وبلاگ
 
((( لــبــخــنــد قـــلـــم (((
دعوت به همکاری برای ویراستاری
آمار واطلاعات
بازدید امروز : 36
بازدید دیروز : 39
کل بازدید : 22285
کل یادداشتها ها : 87
خبر مایه


1 2 3 4 5 >> >
احمدرمضانی

 


http://apps.facebook.com/lottoayeneh/?refid=816796


 


 


 


نظر()
  
احمدرمضانی

ویرایش را در سه نوع فنی، زبانی، و محتوایی می‌توان تقسیم‌بندی کرد. انواع دیگر نیز به نوعی در همین دسته‌ها قرار می‌گیرد. پرداختن به جزئیات این موارد مجال دیگری می‌طلبد. اما به صورت خلاصه، انواع سه‌گانه ویرایش معرفی می‌شود:


     ویرایش فنی شامل درست‌نویسی واژگان، رعایت یک‌دستی رسم‌الخط در متن، نشانه‌گذاری (سجاوندی)، تنظیم جدول‌ها/ نمودارها/ نقشه‌ها/ تصاویر، تنظیم پانوشت/ پی‌نوشت، بخش‌بندی و فصل‌بندی کتاب، کوته‌نوشت‌ها، عددنویسی و فرمول‌نویسی، سرصفحه و پاصفحه، تنظیم فهرست مطالب، تنظیم فهرست مآخذ (کتاب‌نامه) و تطبیق آن با ارجاعات داخل متن، تنظیم فهرست‌های نمایه و فهرست‌های مرتبط لازم، ظبط اعلام خارجی، تنظیم درست نقل‌قول‌ها، توجه به تیترها و عنوان‌بندی‌ها، توجه به حاشیه‌بندی صفحات، پاراگراف‌بندی و سطربندی، به کارگیری فونت‌های مناسب و اندازه ‌قلم.


     ویرایش زبانی یا ادبی شاملِ استفاده از واژگان و عبارت‌های مناسب، معادل‌سازی اصطلاحات، اصلاح جملات طبق معیارهای دستور زبان، توجه به رسایی و شیوایی جملات، رفع تناقض‌های معنایی و منطقی جملات، توجه به زمان و نهاد فعل‌ها، استفاده از جملات کوتاه، حذف موارد حشو، و به طور کلی افزایش عناصری که در بهبود زبان متن لازم به نظر می‌رسد و حذف موارد زاید.


     ویرایش محتوایی این نوع ویرایش را شاید بتوان پیشرفته‌ترین نوع ویرایش دانست که در آن ویراستار وارد حوزه تخصصی و علمی ویرایش متن می‌شود. رفع تناقضات علمی و محتوایی در کل اثر، اصلی‌ترین کاری است که در ویرایش محتوایی اعمال می‌شود


ویرایش ،
نظر()
  
احمدرمضانی











شورای گسترش زبان و ادب فارسی


www.Persian-Language.org













موضوع: ویرایش

 

 


































 

ویرایش ایرانی

  
  ویرایش - کاخی - سالمی      
  برگرفته از: ایسنا   
   
  









  / ویراستاری کتاب در ایران؛ ویراستاری صوری/
غلامحسین سالمی:
برای بسیاری از نویسندگان ما افت دارد که کتابشان را به ویراستار بدهند

غلامحسین سالمی درباره ویراستاری کتاب در ایران گفت: خیلی از صفحه‌های کتاب‌های ما زیادی است. مردم دیگر حوصله این را ندارند که وراجی گوش کنند و بخوانند.
این شاعر و ویراستار در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) اظهار داشت: متاسفانه بسیاری از این ویراستاری‌ها غلط، زبان فارسی را نابود می‌کند. نمی‌دانم چرا نمی‌خواهیم بپذیریم که ما خودمان یک زبان خوب فارسی داریم.
وی افزود: ‌بعضی‌ها گمان می‌کنند ویراستار فقط می‌آید یک نوشته را از نظر دستور زبان فارسی درست می‌کند؛ در حالی که ویراستار مثل باغبانی است که در فصلش یک درخت را هرس و زواید را حذف می‌کند. خیلی از نویسندگان ما خوب می‌نویسند؛ اما اضافه؛ مثلا می‌گویند شب بود، تاریک بود، سیاه بود، خب این‌ها وراجی و پرگویی است؛ چون شب همه این‌ها را در خود دارد. اما برای خیلی از نویسندگان ما افت دارد که کتابشان را بدهند به دست یک نفر ویراستار تا ویرایش کند. دوستانی که از نام برخوردار هستند کسر شانشان می‌آید؛ در حالی که نمی‌دانند غذایی که ما در وسط روز می‌خوریم، ناهار است نه نهار.
سالمی یادآور شد: خیلی از ناشران هم متاسفانه هیچ کمکی نمی‌کنند. ما هنوز بین هست و است اختلاف داریم؛ درحالی که می‌دانیم هر دو یکی است. اصلا چرا به جای برخی واژه‌های بیگانه واژه‌های فارسی به کار نمی‌بریم؟ ما که این‌ها را داریم؛ به عنوان مثال لوازم‌التحریر بشود نوشت‌افزار چه اشکالی دارد به جای کافه تریا بنویسیم چایخانه.
غلامحسین سالمی تصریح کرد: من دیدیم چند واژه که خیلی هم قشنگ است را فرهنگستان درست کرده؛ مثل رزمایش به جای مانور. خب قشنگ است؛ حالا ما باید لج کنیم که چون این فرهنگستان را ما انتخاب نکرده‌ایم این واژه‌ها قشنگ نیستند؟
وی با اشاره به رواج غلط‌نویسی در روزنامه‌ها توضیح داد: برخی از این غلط‌نویسی‌ها خیلی سهوی وارد زبان شده‌اند و می‌توانند تغییر یابند. خدا رحمتش کند عباس نعلبندیان ـ نمایشنامه‌نویس ـ را که سواد بالایی هم نداشت؛ اما 30 سال پیش برخی از این واژه‌ها را درست کرد؛ مثلا می‌گفت چه اشکالی دارد صندلی را با سین بنویسیم؟
سالمی یادآوری کرد: این‌ها الحاقی است و زورچپانی. خواننده امروز رمان و ادبیات دارد تاوان وراجی‌های نویسنده را می‌هد. در کشورهای دیگر ویراستارانی هستند که از نویسنده‌ها مشهورترند.
وی در ادامه گفت: حتا ما در ترجمه معروف‌ترین رمان یعنی دون‌کیشوت هم اشتباه کرده‌ایم و این اشتباه را محمد قاضی انجام داد که اثر را از زبان فرانسه برگرداند. چون اصل اثر که به زبان اسپانیولی است دون کی‌خوته است.
غلامحسین سالمی در پایان عنوان کرد: امیدوارم روزی برسد که هر ناشری حداقل یک ویراستار داشته باشد.
------------------------------------------------------------

ویراستاری کتاب در ایران؛ ویراستاری صوری/
مرتضی کاخی: برخی در ویرایش آثار به‌دنبال نشان دادن خودشان هستند
مرتضی کاخی گفت: روزنامه‌ها همچنان شیوه‌های عجیب و غریب خود را در ویرایش دنبال می‌کنند.
مرتضی کاخی ـ ویراستار ـ در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) درباره رایج شدن شیوه‌های غلط رسم‌الخطی در کتاب و روزنامه‌ ها توضیح داد: شیوه‌های غلط به تدریج ایجاد شده و به تدریج هم باید از بین برود. دولت این‌ها را ایجاد نکرده که خودش بتواند آن‌ها را از بین ببرد؛ البته اگر حرف من درست فهمیده شود، یک مقدار تقصیر از اهالی خوشنویسی است که ملاک‌های ویرایش جدید چندان با آن جور در نمی‌آید.
کاخی ادامه داد: شیوه‌ای که در کتاب شیوه نگارش فارسی نوشته‌ام شیوه‌ای من‌درآوردی نیست و براساس تجربه‌های استادان گذشته نثر و نظم فارسی تنظیم و در چند مؤسسه انتشاراتی ازجمله امیرکبیر و سروش کار شده است. با این وجود می‌بینیم که برخی‌ها شیوه‌ای اختراع می‌کنند که نه با ملاک‌های استادان ادب سازگاری دارد و نه با معیارهای استادان فرهنگستان زبان و ادب فارسی همچون ابوالحسن نجفی و احمد سمیعی.
او یادآوری کرد: بعضی‌ها مثل سبک آوردن در شعر و نثر دنبال نشان دادن خودشان هستند. این ملاک‌ها و شیوه‌ها نه تنها در هیچ زبانی درست نیست؛ بلکه در زبان‌های زنده دنیا چه در گذشته و چه در حال سابقه‌ای ندارد.
وی با بیان اینکه ویراستار حتما باید به چند زبان زنده دنیا به‌ویژه عربی مسلط باشد، اضافه کرد: مرتب می‌بینیم تلویزیون می‌گوید زبان فارسی را پاس بداریم؛ اما در همان برنامه کلی اشتباه تحویل بیننده می‌دهند.
کاخی عنوان کرد: کار بدون ویرایش در هیچ کجای دنیا درست نیست و البته این هم درست نیست که اثر پیشکسوتی را به یک ویراستار جوان تازه‌کار داد. چون یک استاد ادبیات پیشکسوت زیر بار این نمی‌رود که یک نوچه ویراستار بیاید و کارش را ویرایش کند. ویراستار اگر خوب نباشد و مدعی بی‌جهت باشد، سبک نویسنده را خراب می‌کند و هیچ کس هم زیر بار این نمی‌رود؛ و اینجاست که دعوا می‌شود. مثلا آثار همینگوی را اگر به نجف دریابندری یا ابوالحسن نجفی برای ترجمه بدهند خب آنان سبک و زبان را می‌شناسند؛ اما بعضی‌ها که همین طوری یک لیسانس زبان گرفته‌اند و بالا آمده‌اند، نمی‌توانند اثری خوب از آب در بیاورند.
او یادآور شد: ‌اتفاقا ویراستارانی که این‌گونه هستند و سواد چندانی ندارند، ارزانترند و بیشتر مورد توجه ناشران قرار می‌گیرند. در عین حال هیچ نویسنده عاقل فرزانه‌ای در دنیا پیدا نمی‌شود که اگر یک ویراستار جدی کارش را ویراش کرد بیاید و از او ایراد بگیرد.

----------------------------------------------------------------------
ویراستاری کتاب در ایران؛ ویراستاری صوری/
محمد ایوبی: ناشرانی که سرشان به تنشان می‌ارزد زیر بار ویراستاری بروند
به هم زدن سبک یک نویسنده، اسمش ویرایش کردن نیست.
محمد ایوبی ـ منتقد ـ با بیان این مطلب گفت: هنوز اکثر نویسندگان ما ویرایش را نمی‌شناسند و تصویر غلطی از آن در ذهن ویرایشگران و نویسندگان وجود دارد.
این داستان‌نویس و ویراستار در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) درباره ویراستاری غلط در کتاب‌ها توضیح داد: ویرایش در جامعه کتابخوان ما معنا و مفهوم واقعی ندارد.
وی در ادامه یادآور شد: بعضا کسانی ویراستاری را تجربی یاد گرفته‌اند، خیال می‌کنند که تمام سبک یک نویسنده را به هم زدن، یعنی ویرایش کردن؛ و این برای خودم در یکی از کتاب‌هایم پیش آمد که ناشر بعد از چند ماه با من تماس گرفت و گفت ویرایشگر همه مطالب را عوض کرده است و ما ناچاریم حروفچینی کار را دوباره تغییر دهیم.
ایوبی گفت: به همین دلیل است که وقتی ناشری هم به نویسنده یا مؤلف پیشنهاد می‌کند کتابش را به یک ویراستار بدهد، نویسندگان اغلب مخالفت می‌کنند و به غیر از چند پیشکسوت مثل احمد سیمعی ویراستاران جوانتر فکر می‌کنند مساله را کلا باید عوض کنند.
وی ادامه داد: ‌مسلما نوشته همینگوی با فاکنر فرق دارد و این مترجم و به‌ویژه ویراستار است که باید سعی کند این تفاوت را حفظ کند. اتفاقا هر دوی این نویسندگان ویرایشگر داشته‌اند. اگر قرار باشد ویرایشگر آنقدر مساله را برای عامه روان بکند، آن وقت دیگر ما نه همینگوی داریم و نه فاکنر.
ایوبی درباره تاثیر بومی‌نویسی بر نوع ویرایش یک اثر اظهار داشت: این دو رابطه‌ای نزدیک دارند؛ مثلا کنرادی ک نویسنده دریایی‌نویس است، من خود شاهد بودم مرحوم صفریان که آثار او را ترجمه می‌کرد، آنقدر این در و آن در می‌کرد؛ تا اصطلاحات درست دریایی را پیدا کند. وقتی به این مسائل اهمیت داده نشود، خط یک نویسنده هم عوض می‌شود و مثلا خواننده‌ای که آثار کنراد را می‌خواند، فکر می‌کند دارد کتاب مارکز را می‌خواند. آثار احمد محمود یا غلامحسین ساعدی نیز که بومی و محلی‌نویس بودند به همین صورت هستند.
ایوبی با تاکید بر اینکه ما ویرایشگر خوب نداریم، توضیح داد: خدای ناکرده اگر چند ویرایشگر خوب ما هم طوری شوند برای آن‌ها جانشینی نداریم و آن‌ها جذب مراکز دولتی شده‌اند.
نویسنده آواز طولانی جنوب همچنین اضافه کرد: بعضی از ناشران برای ویراستاری خرجی نمی‌نکند و آن را به گردن خود نویسنده می‌اندازند. اگر هم خیلی لطف کنند پولی از این بابت به نویسنده می‌دهند که به نظرم توهین به نویسنده و نوعی گدایی است.
این داستان‌نویس عنوان کرد: من کاری به کتاب‌هایی که سری‌دوزی هستند و به چاپ‌های خیلی بالا هم می‌رسند ندارم و فکر نمی‌کنم کتابی که به چاپ‌های متعدد می‌رسد حتما حرفی برای گفتن دارد. اتفاقا برخی کتاب‌ها چون هیچ چیز ندارند فروش می‌روند. حتا خیلی از این کتاب‌ها جایزه ادبی هم گرفته‌اند؛ اما پر از غلط دستوری هستند.
ایوبی با اشاره به تاثیر برنامه‌های تلویزیونی در این زمینه تاکید کرد: متن‌های سریال‌های آبکی تلویزیونی که هرازگاهی یک کلمه آبکی مسخره را در دهن مردم می‌اندازند، در آثار ما متاسفانه راه پیدا کرده است و این جز شکست برای فرهنگ ما هیچ چیز ندارد. فکر کنید اگر سروانتس می‌خواست این گونه بنویسند دیگر دن کیشوتی وجود نداشت.
نگارنده غمزه مردگان ادامه داد: گرفتاری ما این است که گروه نویسندگان یا ویرایشگران جوانتر زبان فارسی را خوب نمی‌شناسند و پیرترها هم که صدایشان به جایی نمی‌رسد.
وی گفت: اگر قرار بر این می‌شد که این اصطلاحات غلط در ادبیات گذشته ما راه پیدا می‌کرد دیگر ما ادبیات کهنی نداشتیم و همه‌اش به هم می‌خورد. یک مدت قبل از انقلاب ما از این سری‌دوزی‌ها و به‌هم‌بافی‌ها داشتیم؛ مثلا در آثار اعتمادی که اتفاقا صدای خیلی‌ها را در آورده بود؛ اما الآن دیگر کسی صدایش هم در نمی‌آید. از یک کتاب چهار ترجمه در می‌آید و همه هم مدعی هستند که خوب کار کرده‌اند؛ اما هیچ کدام به سبک و رسم‌الخط متن اصلی توجه ندارند. نماد ویراستاری جوان ما این است که بعد از خواندن یکی دو جزوه می‌آیند و از حافظ ایراد می‌گیرند. شاید تنها راه این باشد که ناشرانی که سرشان به تنشان می‌ارزد زیر بار ویراستاری بروند.

----------------------------------------------------------------------
ویراستاری کتاب در ایران؛ ویراستاری صوری/
مسعود احمدی: کلیدر ‌10 جلدی را می‌شود در دو جلد سامان داد

یک شاعر و ویراستار درباره اهمیت دادن به ویراستاری در ایران، با اشاره به جوایز ادبی گفت: ای کاش کسانی که این جوایز ادبی را تعیین می‌کنند و می‌دهند، به زبان فارسی و ویراش هم اهمیت می‌دادند. این جوایز اعتبارشان را از دست داده‌اند.
مسعود احمدی در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار داشت: ویراستاری در این مملکت بد معنا شده است؛ یعنی به کسی که متنی ترجمه‌شده را با متن اصلی مطابقت می‌دهد و اشتباهات احتمالی مترجم را تصحیح می‌کند، ویراستار می‌گویند. این افراد مقابله‌گرند؛ نه ویراستار.
احمدی در ادامه گفت: ویراستار کسی است که قابلیت آن‌را دارد؛ تا در جای نویسنده بنشیند و فارغ از تعصبات و تعلقات خود ذهن و زبان نویسنده را پیرایش و پرداخته کند.
سراینده ”دو سه ساعت عطر یاس” افزود: ویراستار متن را در شکل نهایی و زبان بایسته نویسنده سامان می‌دهد. به همین دلیل است که ویراستار حق دارد حتا گاهی پنجاه درصد یک متن را حذف کند؛ یا فصولی را جابه‌جا کند و یا اینکه شکل مطلوب اثر را بشناسد و گوشزد نماید و کمک کند تا نویسنده به آن شکل متناسب با مضمون درست دست یابد.
وی درباره اعتقاد برخی نویسندگان که کار ویراستار را گاه مزاحم کارشان عنوان می‌کنند توضیح داد: متاسفانه این عقیده وجود دارد در این مملکت چون ما همه خود را دانای کل می‌دانیم و چنان شیفته سخنان و آثار خود هستیم که بندگان شیفته خدایان، ناگزیر کسر شان خود می‌دانیم تا از نظرات دیگری در مورد آثار خود بهره‌مند شویم.
احمدی درباره بی‌توجهی اغلب ناشران به مساله ویراستاری بیان داشت: چون ویراستاران زبده علاوه بر تسلط به عرصه‌ای که ویرایش آن را به عهده دارند و همچنین به زبان و پیشینه این‌گونه آثار چیره‌اند، با توجه به دقت و وسواس حرفه‌یی که دارند، دستمزدهایی متناسب با کار خویش طلب می‌کنند و این هنوز حتا برای ناشران درجه اول این مملکت جا نیفتاده است که چنین هزینه‌هایی را تقبل کنند.
این ویراستار درباره رایج شدن رسم‌الخط‌های غط نیز خاطرنشان ساخت: اگر بخواهیم رسم‌الخطی مورد قبول اغلب اهل فن تدوین کنیم، لازم است به کاری جمعی و دانشگاهی روی بیاوریم. به عبارت دیگر، عده‌ای از فرهیختگان مسلط بر زبان فارسی و ظرایف آن را موظف کنیم تا با توجه به نکات ظریف زبان فارسی به نوشتن دستور‌العمل قابل قبول مبادرت ورزند؛ و الا امر سلیقه‌یی خواهد شد و لاجرم غیر علمی.
وی درباره اینکه آیا در حال حاضر کتاب‌های منتشره از نبود ویراستاری ضربه می‌بینند، عنوان کرد: در این مملکت گویا عده‌ای با دیدن یک دوره سه یا چهار ماهه ویراستار می‌شوند. یک عده هم گویا به این مدت آموزش دیدن نیاز ندارند. اگر بگویم برخی از این آقایان و خانم‌های نویسنده حتا فارسی را بلد نیستند، گزافه نگفته‌ام.
احمدی یادآور شد: ویراستاری به پیری و جوانی نیست؛ به تجربه و توانایی است. خودم در ویراستاری برخی آثار نویسنده را قانع کرده‌ام که 30 درصد کار اضافی است و آن را دور ریخته‌ام. حتا معتقدم کلیدر 10 جلدی را می‌شود در دو جلد سامان داد. شوخی است مگر؟ رمان امروز یکی از خصوصیاتش موجز بودن است. گاهی آدم 30 رمان باارزش جهان را می‌خواند؛ ولی باز خواندن کلیدر تمام نمی‌شود.

-------------------------------------------------------
ویراستاری کتاب در ایران؛ ویراستاری صوری/
محمد پروری: ویراستار می‌تواند یک اثر مرده را زنده کند یا یک اثر زنده را بمیراند

یک ویراستار درباره ویراستاری کتاب در ایران گفت: ما از ویراستاری غلط و اشتباه رنج نمی‌بریم؛ بلکه بیشتر کتابهای ما اصلا ویرایش نشده‌اند. این بدین معنا نیست که به دست ویراستار نرسیده باشند، رسیده‌اند؛ اما ویرایش نشده‌اند.
محمد پروری در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) افزود: شاید چون برخی با ویراستاری کاملا آشنا نیستند، ویرایش غلط هم وجود داشته باشد؛ کما اینکه ترجمه غلط هم بسیار زیاد است و لزوما با گذراندن یک دوره آموزش کسی ویراستار نمی‌شود.
وی یادآور شد: منظورم از ویرایش، چهار نوع ویرایش زبانی یعنی زبان متن شسته رفته، ویرایش فنی به معنای رعایت رسم‌الخط و علایم سجاوندی، ویرایش محتوایی یعنی محتوای اثر حرف‌های غیرمستدل و غیرمنطقی نداشته باشد و ویرایش نوع چهارم هم ویرایش ساختاری و فصل‌بندی کتاب است. درباره کتاب‌های حوزه علوم انسانی به نظر می‌رسد اکثرا ویرایش نشده‌اند.
پروری افزود: قدرت مؤلف در ایران بیشتر از ویراستار است و می‌تواند پس از ویرایش دوباره اثر را ببیند.
این ویراستار درباره اختلاف نظر بین ویراستار و خالق اثر گفت: ندیده‌ام که اثر ادبی بر اثر ویرایش از بین رفته باشد. به هرحال ویرایش در این بخش خیلی به حوزه ذوق و هنر مربوط می‌شود و ویراستار مثل هر شغل دیگری ممکن است در عالم نظر یک اثر مرده را زنده کند یا یک اثر زنده را بمیراند؛ مثل همه مشاغل دیگر.
وی افزود: نباید به ویرایش ویراستار مثل یک شغل مقدس که هیچ اشکالی ندارد نگاه و قضاوت کرد. خیلی از آثار با ویرایش خوب تبدیل به اثر ماندگاری شده‌اند و جنبه مثبت ویراستاری بر بدی‌هایش می‌چربد. البته بستگی دارد به اینکه ویراستار مستخدم چه کسی باشد. من وقتی در استخدام یک ناشرم باید به گونه‌ای ویرایش کنم که ناشر بپسندد و اگر نپسندد که هیچ، به هر حال باید ذوق ناشر، مؤلف و ویراستار با یکدیگر همخوان باشد.
پروری ادامه داد: زمانی قرار بود مقطع کارشناسی ارشد ویراستاری را در دانشگاه راه‌اندازی کنند؛ اما مساله به نتیجه نرسید و چون اتحادیه یا صنفی هم نیست، مساله مسکوت ماند.
وی در پایان تصریح کرد: وقتی مردم فیلم خوب زیاد دیده باشند، خودشان فیلم خوب و بد را تشخیص می‌دهند. وقتی ناشران هم متخصص شده باشند و این درک رواج پیدا کرده باشد که مردم چه می‌خواهند و ناشر آن را بفهمد و ذوق و شم را درست به کار ببندد، بقیه مسائل خودبه‌خود درست می‌شود.

ویرایش ،
اولین دیدگاه را شما بگذارید
  
احمدرمضانی
آداب ویراستاری (9 صفحه - از 31 تا 39)


نویسنده: سمیعی، احمد

اولین دیدگاه را شما بگذارید
  
احمدرمضانی




خبر - فرهنگی
شماره : 8709010277

87/09/01 - 12:37


گزارش فارس از همایش «تاثیر ویراستاری بر متون»/1

اهمیت ویراستاری بیشتر از نویسندگی است

خبرگزاری فارس: در همایش «تأثیر ویراستاری بر متون» تأکید شد که در سراسر جهان اهمیت ویراستاری بسیار بییشتر از نویسندگی است.


به گزارش خبرنگار فارس، ویرایش و ویراستاری اهمیت ویژه‌ای در جهان دارد تا آنجایی که گاهی ویرایش را با اهمیت‌تر از نویسندگی می‌دانند.
به عنوان مثال در کتاب‌های مرجع جهان دیده شده است که بر روی جلد آن نام ویراستار یا گروه ویراستاری آمده در حالیکه نام نویسندگان در داخل کتاب ذکر شده است.
مؤسسه نجوای قلم در راستای اهمیت ویراستاری و ویرایش در کتاب‌ها اقدام به برگزاری سلسله همایش‌هایی کرده است که دومین جلسه آن دیروز عصر در تالار ابوریحان کانون اسلامی انصار برگزار شد.
در این جلسه افرادی چون مرتضی کاخی و عبدالحسین آذرنگ حضور داشتند.
این همایش‌ها با هدف بالا بردن سطح علمی کسانی که می‌خواهند دانش خود را در علم ویراستاری بالا برند، برگزار می‌شود.
در این همایش که با عنوان «تاثیر ویراستای بر متون» تدارک دیده شده بود، یدالله شکری؛ مدیرعامل مؤسسه نجوای قلم، سارا منوچهری، مرتضی کاخی، مهتاب زراعت کار و عبدالحسین آذرنگ سخنرانی کردند.
در این مجموعه سخرنانی‌ها مباحث مختلفی چون سبک شناسی و ویرایش، دستور زبان فارسی، شیوه‌های مناسب و متناسب ویرایش نسبت به متن‌های گوناگون و شیوه‌های گوناگون، جایگاه فعلی ویرایش بین اصحاب قلم و مرز در ویرایش مطرح شد.
مؤسسه نجوای قلم از سال 1385 با مجوز رسمی شروع به فعالیت کرده است.
این مؤسسه فعالیت رسمی خود را با برگزاری دوره‌های آموزشی ادبی، گزارش‌نویسی و ویراستاری پی گرفته است.
انتهای پیام/



©2010 Fars News Agency. All Rights Reserved

ویراستاری ،
اولین دیدگاه را شما بگذارید
  
احمدرمضانی
راههای درست نویسی و ویراستاری درباره: خط و زبان فارسی، ویرایش و ویراستاری، وظایف ویراستار، راههای درست نویسی و ویرایش، ...

(گردآورنده): ابوالفتح قهرمانی

مشخصات کتاب




  • تعداد صفحه: 198
  • نشر: منادی تربیت (07 اسفند، 1384)
  • شابک: 964-348-454-8
  • قطع کتاب: رقعی
  • وزن: 550 گرم

ویراستاری ، معرفی کتاب ،
اولین دیدگاه را شما بگذارید
  
احمدرمضانی


"یوریک کریم مسیحی"، نویسنده،به خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، گفت: متاسفانه در کشور ما ویراستاری جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده و بیشتر منحصر به ویرایش رسم‌الخطی و اشتباهات دستوری می‌شود؛ البته در برخی از موارد، کار ویراستار عمیق تراست و ساختار متن را نیز ویرایش می‌کند.

وی تصریح کرد: اما در دیگر کشورها که نویسندگی ارزش و بهای ویژه‌ای دارد، جایگاه ویراستاران نیز مشخص است و اظهار نظرهای یک ویراستار در سرنوشت یک اثر بسیار تاثیرگذار است.

نویسنده مجموعه داستان "طبقه همکف" یادآور شد: مثلا نویسنده مشهوری چون "مایکل کرایتون"، آنچنان به نظرات ویراستارش اهمیت می‌دهد که در مواقع در دسترس نبودن ویراستار، یادداشت‌هایش را تلفنی با او چک می‌کند و پس از آن، دوباره دست به قلم می‌شود.

وی افزود: در میان ناشران ایرانی تعداد ناشرانی که به ویرایش یک اثر بها می‌دهند، بسیار کم است. برخی از این ناشران نیز کار را به افرادی کم‌سابقه می‌سپارند و در صورت ویرایش، هزینه را نیز از حق‌التحریر نویسنده کم می‌کنند. 

این نویسنده یادآور شد: متاسفانه برخی از ویراستارانی که از سوی ناشران معرفی می‌شوند، متن را شخم می‌زنند؛ از این رو در بسیاری از موارد به بسیاری از متن‌ها، نمی‌توانم اعتماد کنم. البته در برخی از موارد نیز ویراستار با ویرایش حرفه‌ای، سرنوشت یک متن آشفته را رقم می‌زند.

"کریم مسیحی" با اشاره به مشکلات متعدد ویرایشی کتاب‌های کودک و نوجوان گفت: متاسفانه در حوزه کودک و نوجوان کتاب‌سازی بسیار زیاد است و کتاب‌های این حوزه با غلط‌های فاحش دستوری و معنایی منتشر می‌شوند. متاسفانه ناشران حوزه کودک و نوجوان ایرانی با پدیده‌ای به نام ویرایش غریبه‌اند.

این نویسنده درباره وی‍ژگی‌های ویراستار حوزه ادبیات داستانی گفت: فردی که آثار داستانی را ویرایش می‌کند، باید در کنار دانش ویرایش به اصول و شیوه داستان‌نویسی نیز مسلط باشد و یک اثر را از جنبه‌های مختلف ادبی و مفهومی ویرایش کند.

وی افزود: یک ویراستار باید با جنبه‌های مختلف زیبایی‌شناسی فیزیک کتاب نیز آشنا باشد؛ چرا که شکل ظاهری یک اثر از نظر پاراگراف‌بندی و انتخاب فونت مناسب در زیبایی‌شناسی‌ یک کتاب بسیار تاثیرگذار است و به سادگی نباید از کنار این موارد در ویرایش اثر گذشت. 

"کریم مسیحی" درباره بی‌اعتنایی نویسندگان ایرانی به ویراستاری یک اثر گفت: تاکنون تنها یک‌بار تجربه ویرایش کتاب‌هایم را داشته‌ام و آن یک‌بار هم به پیشنهاد ناشر بود و در موفقیت کتاب نقش داشت. به اعتقاد من اگر ویراستار حرفه‌ای یک متن را ویرایش کند، اعتبار کتاب چند برابر خواهد شد. در چنین شرایطی، ذکر نام ویراستار در کنار نام مولف ضروری است.


ویراستاری ،
اولین دیدگاه را شما بگذارید
  
احمدرمضانی
ویراست
Edition



تمام نسخی از کتاب که از یک نمونه‌ی مشترک تهیه و تکثیر شده باشد. اگر تغییراتی در نمونه‌ی اولیه به‌وجود آید و تکثیر شود، یک ویراست تازه از کتاب محسوب می‌شود.

ویراست ،
اولین دیدگاه را شما بگذارید
  
احمدرمضانی
ویراستار / دبیر
Editor




وظایف دبیران و ویراستاران در مؤسسات انتشاراتی مختلف متفاوت است و در مؤسسات کوچک، تفاوت چندانی میان ویراستار و دبیر وجود ندارد. وظایف «سردبیر یا سرویراستار Editor In Chief» یا دبیر اجرایی، عمدتاً مدیریتی است: مدیریت بر کارکنان، برنامه‌ریزی، بودجه‌بندی و تعریف و تعیین هویت انتشاراتی مؤسسه یا مجموعه. «ویراستاران یا دبیران ارشد Senior Editor» و «دبیران خریدار Acquisition Editor»، مسئول جذب دستنوشته‌های تازه و نویسندگان، تعریف طرح‌ها و پروژه‌های تازه، یافتن نویسندگان برای انجام این پروژه‌ها، و نظارت بر نگارش و بازنویسی دستنوشته‌ها هستند. «دبیر تحریریه، Managing Editor»، مسئولیت‌های دبیری و تولید را دارد و کتاب را در طول مراحل مختلف تولید، هدایت و برای آن برنامه‌ریزی می‌کند و مسئول هماهنگی کلیه‌ی فعالیت‌های هیئت تحریریه‌ی یک مؤسسه‌ی انتشاراتی یا مطبوعاتی است. «ویراستاران دستیار Assistant Editors  یا Associate Editors) متن را ویرایش می‌کنند و بیشتر درگیر بازنویسی و ویرایش محتوایی متن هستند، اما ممکن است مسئولیت عقد قرارداد را هم بر عهده داشته باشند. «ویراستاران زبانی Copyeditors»* متن را می‌خوانند و از نظر املایی، دستوری، نقطه‌گذاری، تیترگذاری و غیره تصحیح می‌کنند. «دستیاران تحریریه Editorial Assistants» در کنار وظایف کارمندی و وظایف عمومی دفتری، ‌برخی از وظایف ویرایش ادبی و نمونه‌خوانی را هم انجام می‌دهند. دبیران وظیفه دارند در کلیه‌ی مراحل تولید و فروش، کتاب را همراهی کنند و اجرای برنامه‌های تبلیغاتی و بازاریابی نیز با دبیران است.



انواع ویراستار / دبیر



Editor In Chief   سردبیر / سرویراستار



Senior Editor ویراستار یا دبیر ارشد



Content Editor   ویراستار محتوایی



Copyeditor   ویراستار زبانی



Line Editor   ویراستار علمی



Structural Editor ویراستار ساختاری



Managing Editor   دبیر تحریریه



Acquiring editor   دبیر خریدار



Proofreader   نمونه‌خوان / غلط‌ گیر



وظایف ویراستار:

ویراستار همیشه د‌‌ر خد‌‌مت برآورد‌‌ن نیازهای سه گروه زیر است:
نویسند‌‌ه: فرد‌‌ یا افراد‌‌ی که متن را نوشته‌اند‌‌.
ناشر: فرد‌‌ یا شرکتی که هزینه‌ی تولید‌‌ و انتشار اثر را می‌پرد‌‌ازد‌‌.
خوانند‌‌گان: افراد‌‌ی که مخاطب متن منتشر شد‌‌ه خواهند‌‌ بود‌‌.
هر سه گروه بالا، هد‌‌ف و خواسته‌ی مشترکی د‌‌ارند‌‌: متنی بد‌‌ون غلط.
ویراستار به عنوان چشم د‌‌وم نویسند‌‌ه،‌ خطاهای صوری و ناهماهنگی، غلط‌های نگارشی، املای کلمات و خطاهای محتوایی را مشخص و اغلب تصحیح می‌کند‌‌ و هنگام بررسی متن، چهار هد‌‌ف اصلی را د‌‌نبال می‌کند‌‌:
وضوح
ارتباط منطقی د‌‌رون‌متنی
ثبات و هماهنگی د‌‌ر متن
صحت
که هر چهار هد‌‌ف فوق، د‌‌ر خد‌‌مت هد‌‌ف اصلی او «ارتباط صحیح با مخاطب» است.
بعضی از متون نیاز به د‌‌خالت بیشتر ویراستار د‌‌ارد‌‌. به‌طور مثال، وقتی نویسند‌‌ه تسلط کافی بر زبان ند‌‌ارد‌‌، وقتی نویسند‌‌ه‌ی متخصص، متنی برای عموم می‌نویسد‌‌، یا وقتی نویسند‌‌ه د‌‌ر آماد‌‌ه‌سازی نهایی متنش وقت و د‌‌قت کافی به خرج ند‌‌اد‌‌ه است.
گاهی تضاد‌‌ی میان کارفرمایان و ویراستار رخ می‌د‌‌هد‌‌. نویسند‌‌ه احساس می‌کند‌‌ که متنش نیازی به ویرایشی فراتر از تصحیح غلط‌های تایپی ند‌‌ارد‌‌، اما ناشر اعتقاد‌‌ د‌‌ارد‌‌ که متن نیاز به د‌‌خالت بیشتری د‌‌ارد‌‌ و از ویراستار می‌خواهد‌‌ بخش‌های مغلق را هرس کند‌‌ و کلمات اضافی را د‌‌ر متن حذف کند‌. ممکن است ناشری که بود‌‌جه‌اش برای ویرایش متن محد‌‌ود‌‌ است، از ویراستار بخواهد‌‌ فقط خطاهای فاحش را تصحیح کند‌‌، اما نویسند‌‌ه امید‌‌وار است که ویراستار جمله‌‌به‌جمله‌ی متن او را بخواند‌‌ و ویرایش کند‌‌.
ناشرها معمولاً قبل از تحویل متن برای ویرایش، به‌طور کلی به ویراستار اعلام می‌کنند‌‌ که متن به چه میزان ویرایش نیاز د‌‌ارد‌‌. اما د‌‌ر هر حال، د‌‌ر تمام موارد‌‌، شعور ویراستار وارد‌‌ عمل می‌شود‌‌ و تشخیص می‌د‌‌هد‌‌ چه زمانی نیاز به مد‌‌اخله است و چه زمانی باید‌‌ به متن د‌‌ست نزند‌‌ و چه زمانی باید‌‌ از نویسند‌‌ه بخواهد‌‌ جمله یا پاراگرافی را بازنویسی کند‌‌.
د‌‌ر هر صورت، ویراستار وظیفه د‌‌ارد‌‌ متن را حرف به حرف، کلمه به کلمه، با د‌‌قت و توجه بسیار زیاد‌‌ بخواند‌‌. ویراستار ممکن است د‌‌ر هنگام خواند‌‌ن متن خطا کند‌‌ یا خطای فاحشی را نبیند‌‌، اما د‌‌ر هر حال، چهار خطای زیر برای ویراستار مجاز نیست:
1. ویراستار حق ند‌‌ارد‌‌ بخشی از متن را حذف کند‌‌ یا آن را مخد‌‌وش کند‌‌.
2. ویراستار حق ند‌‌ارد‌‌ د‌‌ر متنی صحیح، خطایی را وارد‌‌ کند‌‌.
3. ویراستار حق ند‌‌ارد‌‌ سهواً یا عمد‌‌اً مفهوم مورد‌‌ نظر نویسند‌‌ه را عوض کند‌‌.
4. ویراستار حق ند‌‌ارد‌‌ کارش را د‌‌یرتر از ضرب‌الاجل تعیین شد‌‌ه تحویل بد‌‌هد‌‌.
وظایف اصلی:
ویرایش فعالیتی مرحله‌ای و مد‌‌اوم است تا د‌‌ستنوشته را به متن قابل انتشار مبد‌‌ل کند‌‌. ویراستار شش وظیفه‌ای اصلی د‌‌ارد‌‌:
1. ویرایش صوری:
ویرایش صوری شامل تمام مد‌‌اخله‌هایی است که برای اطمینان از یکنواختی و یکد‌‌ستی د‌‌ر نگارش متن انجام می‌شود‌‌. بعضی ناشران شیوه‌نامه‌ی مخصوص به خود‌‌ را د‌‌ارند‌‌. بعضی ناشران از شیوه‌نامه‌های رایج استفاد‌‌ه می‌کنند‌‌ و برخی د‌‌یگر، به شیوه‌ی نگارش نویسند‌‌ه ــ تا زمانی که د‌‌ر سراسر متن یکنواخت باشد‌‌ ــ احترام می‌گذارند‌‌. مهم‌ترین خطای اغلب ویراستاران این است که کل متن یا بخش‌هایی از آن را بازنویسی می‌کنند‌‌، اما نکاتی جزئی مانند‌‌ خطاهای نقطه‌گذاری یا املایی از چشمشان د‌‌ور می‌ماند‌‌. متن به هر حجم ویرایشی که نیاز د‌‌اشته باشد‌‌، د‌‌ر هر حال از ویراستار انتظار می‌رود‌‌ ویرایش صوری را با د‌‌قت انجام د‌‌هد‌‌. ویرایش صوری شامل تصحیح و توجه به موارد‌‌ زیر است:
1. املای کلمات
2. جد‌‌ا نشد‌‌ن د‌‌و بخش از یک کلمه‌ی مرکب و انتقال بخش د‌‌وم به سطر د‌‌یگر.
3. نقطه‌گذاری و مسائل سجاوند‌‌ی.
4. برخورد‌‌ یکسان با اعد‌‌اد‌‌ و ارقام.
5. برخورد‌‌ یکسان با نقل قول‌ها.
6. استفاد‌‌ه‌ی یکسان وصحیح از کلمات اختصاری (مثلاً جد‌‌اسازی حروف تشکیل‌د‌‌هند‌‌ه‌ی کلمات اختصاری با یا بی‌نقطه د‌‌ر تمام متن)
7. استفاد‌‌ه‌ی صحیح از حروف ایرانیک،‌ ایتالیک و سیاه.
8. یکد‌‌ستی و یکنواختی منطقی د‌‌ر قالب‌بند‌‌ی تیترها، فهرست‌ها، جد‌‌اول و نمود‌‌ارها.
9. قالب‌بند‌‌ی صحیح و یکد‌‌ست د‌‌ر پانوشت‌ها و پی‌نوشت‌ها.
10. استفاد‌‌ه از د‌‌ستور خط یکسان د‌‌ر سراسر متن، مطابق شیوه‌ی نویسند‌‌ه یا شیوه‌نامه‌ی مورد‌‌ نظر ناشر.
2. ارتباط بخش‌ها:
ویراستار موظف است د‌‌قت بسیار زیاد‌‌ی به بخش‌های مرتبط متن د‌‌اشته باشد‌‌، یعنی:
1. مطابقت هرگونه ارجاع د‌‌ر متن با موضوع ارجاع.
2. نظارت بر توالی شماره‌گذاری پانوشت‌ها، پی‌نوشت‌ها، جد‌‌اول و تصاویر
3. نظارت بر صحت قرار گیری محل جد‌‌اول و تصاویر (جد‌‌ول و تصویر باید‌‌ نزد‌‌یک به متنی قرار گیرد‌‌ که د‌‌ر آن به جد‌‌ول یا تصویر مربوطه اشاره شد‌‌ه است).
4. مطابقت محتوای جد‌‌اول و تصاویر با زیرنویس‌ها و توضیحات تصاویر.
5. مطابقت فهرست تصاویر با خود‌‌ تصاویر و زیرنویس‌های آن.
6. مطابقت فهرست با محل هر بخش د‌‌ر متن.
7. مطابقت ارجاعات پانوشت‌ها با کتابشناسی.

3. ویرایش زبانی: گرامر، نگارش، طرز بیان.
ویراستار وظیفه د‌‌ارد‌‌ خطاها یا نقص‌های د‌‌ستوری، یکپارچگی زبانی، نگارش و طرز بیان را تصحیح کند‌‌ یا پیشنهاد‌‌ تصحیح آن را به نویسند‌‌ه بد‌‌هد‌‌. بهترین حالت این است که ویراستار هر نکته‌ای را که د‌‌ر نگارش ناد‌‌رست، غیرمصطلح، گیج‌کنند‌‌ه، ابهام‌آور یا نامناسب است، بد‌‌ون تحمیل ترجیحات سلیقه‌ای خود‌‌ش یا پیشد‌‌اوری‌اش نسبت به نویسند‌‌ه، تصحیح کند‌‌.
د‌‌ر ویرایش زبانی، «صحت» موضوعی بسیار حساس و د‌‌قیق است. د‌‌ر بسیاری از موارد‌‌، آنچه ویراستار «ناد‌‌رست» می‌خواند‌‌، د‌‌ر واقع به معنای «خلاف سلیقه‌ی من» است. همچنین، با توجه به مخاطب اثر، نوع اثر و نگاه نویسند‌‌ه، آنچه د‌‌ر متنی «ناد‌‌رست» به نظر می‌رسد‌‌،‌ شاید‌‌ د‌‌ر متنی د‌‌یگر «صحیح» باشد‌‌. ویراستار باید‌‌ شعور و بصیرت کافی برای تشخیص «سلیقه» از «قاعد‌‌ه» و «لزوم» از «تسامح» د‌‌اشته باشد‌‌. د‌‌ر هر د‌‌وره، اصطلاحات و قواعد‌‌ی نگارشی «مُد‌‌» می‌شوند‌‌. ویراستار باید‌‌ فارغ از مُد‌‌، ضمن احترام به بصیرت نویسند‌‌ه، به «ویرایش» متن مطابق سلیقه‌ی نویسند‌‌ه بپرد‌‌ازد‌‌ و نه «بازنویسی» آن مطابق سلیقه‌ی خود‌‌ش.
ویلیام برجواتر،‌ د‌‌ر بخش «ویراستاری» د‌‌ر کتاب Editors on Editting می‌گوید‌‌:
«ویراستار باید‌‌ هم با شیوه‌های نگارش‌ قد‌‌یمی و از مد‌‌افتاد‌‌ه‌ آشنا باشد‌‌ و هم شیوه ها‌ی نگارش‌ رایج. چرا که تمام نویسند‌‌ه‌ها به شیوه‌ی نگارش رایج اعتقاد‌‌ ند‌‌ارند‌‌ و حتی بعضی‌ نویسند‌‌ه‌ها تعمد‌‌اً اصرار د‌‌ارند‌‌ با شیوه‌های منسوخ بنویسند‌‌. تأکید‌‌ بیش از حد‌‌ بر قواعد‌‌ و «صحت» خطرناک است. بد‌‌ترین بیماری‌های ویراستار، اول تکبر نسبت به نویسند‌‌ه و بعد‌‌ سرسختی است.»
بنابراین ویراستار باید‌‌ بسیار مراقب باشد‌‌ که نه به فضل‌فروشی بیش از حد‌‌ بپرد‌‌ازد‌‌ و نه سهل‌انگار باشد‌‌. از ویراستار انتظار می‌رود‌‌ عباراتی را تصحیح کند‌‌ که موجب سرگشتگی، از بین رفتن تمرکز یا آزرد‌‌گی خوانند‌‌ه می‌شود‌‌، اما د‌‌ر این مسیر نباید‌‌ سلیقه‌ی خود‌‌ را به نویسند‌‌ه تحمیل کند‌‌. ویراستار د‌‌ر هنگام ترد‌‌ید‌‌ د‌‌ر این مورد‌‌، باید‌‌ از خود‌‌ بپرسد‌‌: «اگر به این جمله د‌‌ست نزنم، آیا جمله همچنان صحیح و مفهوم می‌ماند‌‌؟» متأسفانه بسیاری از ویراستاران به جای این سؤال، از خود‌‌ می‌پرسند‌‌: «اگر من نویسند‌‌ه بود‌‌م، این جمله را چطور می‌نوشتم؟»

3. ویرایش محتوایی:
از ویراستار انتظار می‌رود‌‌ هرگونه ناسازگاری یا مورد‌‌ اختلاف نظری را به اطلاح نویسند‌‌ه برساند‌‌. همچنین ویراستار باید‌‌ تمام مشکلات ساختاری یا سازماند‌‌هی متن را مشخص کند‌‌. گاهی از ویراستار مشخصاً خواسته می‌شود‌‌ با ویرایش سنگین و یا حتی بازنویسی بخش‌هایی از متن، این مشکل را حل کند‌‌. اما د‌‌ر اغلب موارد‌‌، ویراستار تنها وظیفه د‌‌ارد‌‌ مشکل را به اطلاع نویسند‌‌ه برساند‌‌ و از او بخواهد‌‌ تا مشکل را حل کند‌‌.
د‌‌ر ویرایش محتوایی، ویراستار باید‌‌ به صحت اطلاعات د‌‌اد‌‌ه شد‌‌ه د‌‌ر متن نیز د‌‌قت کند‌‌، اما موارد‌‌ ترد‌‌ید‌‌ را صرفاً به عنوان پیشنهاد‌‌ یا ترد‌‌ید‌‌ به نویسند‌‌ه اطلاع می‌د‌‌هد‌‌. به‌طور مثال، اگر نویسند‌‌ه نوشته باشد‌‌: «اسناد‌‌ د‌‌ر سی‌ام اسفند‌‌ماه 1385 تحویل شد‌‌»، ویراستار باید‌‌ د‌‌ر کنار این جمله بنویسد‌‌: «لطفاً د‌‌قت شود‌‌. سال 1385 سال کبیسه نبود‌‌ه است.»
نویسند‌‌ه معمولاً از این ترد‌‌ید‌‌های ویراستار بسیار خشنود‌‌ می‌شود‌‌؛ اما به شرط آنکه ویراستار تمام متن را پر از علامت سؤال‌هایی نکرد‌‌ه باشد‌‌ که هیچ مشکلی ند‌‌اشته‌اند‌‌. بنابراین ویراستار باید‌‌ قبل از گذاشتن علامت سؤال د‌‌ر متن، با مراجعه به مراجع، از وجود‌‌ مشکل مطمئن باشد‌‌ و فقط از روی اد‌‌ب، تصحیح خود‌‌ را به شکل ترد‌‌ید‌‌ به نویسند‌‌ه منتقل کند‌‌.
خطای د‌‌یگری که ویراستاران باید‌‌ از آن پرهیز کنند‌‌، این است که نباید‌‌ ناخواسته، هنگام تصحیح یک خطای د‌‌ستوری یا مرتب کرد‌‌ن یک پاراگراف آشفته، مفهوم مورد‌‌ نظر نویسند‌‌ه را عوض کنند‌‌. هرگاه ویراستار د‌‌قیقاً از مقصود‌‌ نویسند‌‌ه مطمئن نیست، فقط باید‌‌ مشکل را مشخص کند‌‌ و به اطلاع نویسند‌‌ه برساند‌‌.
وظیفه‌ی د‌‌یگر ویراستار، مشخص کرد‌‌ن بخش‌هایی از متن است که به نوعی، می‌تواند‌‌ موجب اقامه‌ی د‌‌عوی قانونی شود‌‌ یا به هر شکلی از نظر قانونی د‌‌رد‌‌سرساز باشد‌‌. (به بخش «مطابقت با قانون» مراجعه شود).

5. مجوزها:
اگر متن حاوی نقل‌ قول‌های طولانی از اثری د‌‌یگر باشد‌‌ که زیر چتر قوانین حمایت از حقوق ماد‌‌ی و معنوی و حق تکثیر قرار د‌‌ارد‌‌،‌ از ویراستار انتظار می‌رود‌‌ به نویسند‌‌ه یاد‌‌آوری کند‌‌ که برای انتشار این بخش‌ها، د‌‌ریافت مجوز مکتوب از صاحب حق‌تکثیر اثر لازم است. برای د‌‌رج مجد‌‌د‌‌ جد‌‌اول، تصاویر و نمود‌‌ارها از آثار د‌‌یگر نیز وجود‌‌ این مجوزها لازم است. بنابراین ویراستار باید‌‌ آگاهی کامل از قوانین حق‌تکثیر رایج د‌‌ر کشور د‌‌اشته باشد‌‌. (به بخش «مطابقت با قانون» مراجعه شود).

6. انتخاب قلم:
از وظایف ویراستار، «انتخاب قلم» برای متن است. یعنی بخش‌هایی از متن را مشخص کند‌‌ که باید‌‌ قلمی متفاوت با قلم اصلی متن د‌‌اشته باشد‌‌. این بخش‌ها شامل شماره و نام فصل‌ها و بخش‌ها، عنوان‌بند‌‌ی د‌‌اخل متن، تیترهای اصلی و فرعی، فهرست‌ها، چکید‌‌ه‌ها، معاد‌‌لات و فرمول‌ها، زیرنویس شکل‌ها و جد‌‌اول، ارجاعات، پانوشت‌ها و توضیحات تصاویر است.
از ویراستار خواسته می‌شود‌‌ د‌‌ر سمت راست متن، بخش‌هایی از متن را که نیاز به قلمی جد‌‌اگانه د‌‌ارد‌‌، مشخص کند‌‌. اغلب لازم نیست ویراستار قلم مشخصی را اعلام کند‌‌ و فقط کافی است بنویسد‌‌: «قلم زیرنویس»، «قلم جد‌‌ول»، «قلم تیتر» و...

کارهایی که ویراستار انجام نمی‌د‌‌هد‌‌:
1. ویراستار نمونه‌خوان نیست. هرچند‌‌ اغلب ویراستارها نمونه‌خوان‌های خوبی هستند‌‌ و از آن‌ها انتظار می‌رود‌‌ غلط‌های تایپی متن را تصحیح کنند‌‌، اما ویرایش و نمونه‌خوانی د‌‌و فعالیت متفاوت است. ویراستار روی د‌‌ستنوشته‌ی نویسند‌‌ه کار می‌کند‌‌ و به هماهنگی‌های صوری، خطاهای د‌‌ستوری و نگارشی و طرز بیان و مشکلات محتوایی توجه د‌‌ارد‌‌؛ اما نمونه‌خوان وظیفه د‌‌ارد‌‌ خطاهایی را تصحیح کند‌‌ که د‌‌ر هنگام حروفچینی، صفحه‌بند‌‌ی یا تبد‌‌یل فایل متن نهایی به وجود‌‌ آمد‌‌ه و د‌‌ر هنگام ویرایش تصحیح نشد‌‌ه است. وقتی نویسند‌‌ه فایل متن را به ناشر می‌د‌‌هد‌‌، اغلب ناشران از مطابقت کلمه‌‌به‌کلمه‌ی متن نهایی اجتناب می‌کنند‌‌. معمولاً د‌‌ر این موارد‌‌ نمونه‌ی نهایی را برای نویسند‌‌ه می‌فرستند‌‌ و از آن‌ها می‌خواهند‌‌ متن را با د‌‌قت نمونه‌خوانی کنند‌‌،‌ اما به‌هرحال د‌‌ر خود‌‌ انتشارات، متن برای تصحیح غلط‌های تایپی احتمالی بازخوانی هم می‌شود‌‌.
2. ویراستار وظیفه‌ی بازنویسی متن را ند‌‌ارد‌‌. هرچند‌‌ از ویراستاران انتظار می‌رود‌‌ برای نرم کرد‌‌ن مشکلات متن، بازنویسی‌هایی انجام د‌‌هند‌‌، اما اجازه ند‌‌ارند‌‌ متن را جمله به جمله از اول بنویسند‌‌. د‌‌ر صورتی که متن به بازنویسی کلی نیاز د‌‌اشته باشد‌‌، این کار بر عهد‌‌ه‌ی «ویراستار مختار» یا «ویراستار اد‌‌بی» خواهد‌‌ بود‌‌.
3. ویراستار طراح نیست. از ویراستاران انتظار می‌رود‌‌ بخش‌هایی از متن را که ممکن است هنگام تولید‌‌ به مشکل بربخورد‌‌، مشخص کنند‌‌؛ مثلاً ممکن است حروف جد‌‌ولی بسیار ریز باشد‌‌ یا عرض جد‌‌ول بزرگتر از صفحه‌ی چاپی باشد‌‌. اما ویراستار مسئول تصمیم‌گیری د‌‌رباره‌ی شکل ظاهری اثر نیست. تمامی مشخصات ظاهری ــ نوع قلم، صفحه‌آرایی و صفحه‌بند‌‌ی، شکل‌بند‌‌ی جد‌‌اول، انتخاب قلم تیتر و غیره ــ بر عهد‌‌ه‌ی مد‌‌یر هنری یا طراح ناشر یا نسخه‌پرد‌‌از است.

ویراستار / دبیر ،
اولین دیدگاه را شما بگذارید
  
احمدرمضانی
سردبیر / سرویراستار
Editor In Chief



رئیس هیئت تحریریه در انتشارات یا نشریه، که مسئولیت تمامی تصمیمات تحریریه و نیز تعیین خط مشی فرهنگی و اقتصادی مؤسسه‌ی انتشاراتی یا مطبوعاتی بر عهده‌ی اوست. نک. Editor و Editorial Board.


سردبیر / سرویراستار ،
اولین دیدگاه را شما بگذارید
  




طراحی پوسته توسط تیم پارسی بلاگ