سفارش تبلیغ
صبا
خانه ویرایش و نگارش / خانه کتاب
 
 RSS |خانه |ارتباط با من| درباره من|پارسی بلاگ
»» آرایه های ادبی/نقد ادبی / منابع این چند یادداشت به نقل از ویکی پ

آرایه‌های ادبی[ویرایش]

آرایه? ادبی در یک اثر باعث ایجاد تأثیر خاصی بر خواننده می‌شود. تفاوت میان آرایه‌های ادبی و گونه‌های ادبی مانند تفاوت تاکتیک‌های نظامی و استراتژی نظامی است؛ بنابراین با این که داستان دیوید کاپرفیلد در برخی جاها از هزل استفاده می‌کند اما به گونه کمیک تعلق دارد و نه گونه هزل. در عین حال، خانه متروک آن قدر از هزل استفاده می‌کند که باعث می‌شود این اثر را در زمره? هزلیات قرار دهیم. این گونه‌است که استفاده? مکرر از یک آرایه? ادبی باعث می‌شود تا یک گونه جدید به وجود آید، همان‌طور که در مورد یکی از نخستین رمان‌های مدرن به نام پاملا (رمان) اثر ساموئل ریچاردسوناتفاق افتاد. در این اثر آن قدر از صنعت نامه‌نگاری استفاده شد که باعث شد رمان‌های نامه‌نگاری که چند صباحی بود که باب شده بودند، قدرت گرفته و خود به یک گونه ادبی جداگانه تبدیل شوند.

نقد ادبی[ویرایش]

نقد ادبی، بررسی و نقد یک اثر ادبی است که در برخی موارد باعث پیشبرد کیفیت اثر ادبی در حال تکمیل می‌شود. شیوه‌های نقد ادبی گوناگونی وجود دارند که هر کدام می‌توانند برای نقد یک اثر به صورت دیگر یا نقد جنبه‌های متفاوت یک اثر به کار روند. هم چنین نقد ادبی قوانین، موازین و دلایل مقبولیت و رد آثار ادبی را مورد مطالعه قرار می‌دهد، حقیقت هنری را در یک اثر ادبی می‌شناسد و می‌شناساند، ارزش‌های نهفته و نامکشوف آن را کشف و آشکار می‌سازد، و سره را از ناسره، و قوی را از ضعیف در آثار ادبی جدا می‌سازد و تفکیک می‌کند. نقد ادبی بر اساس این که از کدام زاویه دید به اثر ادبی نگاه و بر مبنای چه موازینی آن را تحلیل و ارزیابی می‌کند به انواع گوناگونی بخش‌بندی می‌شود. نخستین و مهم‌ترین تقسیم‌بندی عبارت است از:

  • نقد معناشناسانه
  • نقد زبان‌شناسانه
  • نقد نمادشناسانه

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. پرش به بالا زرّین کوب، عبدالحسین. «آشنایی با نقد ادبی». انتشارات سخن، 1374، ص25..
  2. پرش به بالا دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه فارسی، زیر نظر دکتر محمد معین و دکتر سید جعفر شهیدی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1345
  3. پرش به بالا فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، قاموس
  4. پرش به بالا فروغی، ذکاءالملک، تاریخ ادبیات
  5. پرش به بالا «تعریف ادبیات». دائرةالمعارف طهور.
  6. پرش به بالا معیاراللغه، ج 1، ص 61
  7. پرش به بالا هاشمی، احمد، جواهرالادب، ص 8
  8. پرش به بالا دائرةالمعارف بستانی
  9. پرش به بالا فروغی، ذکاءالملک، تاریخ ادبیات
  10. پرش به بالا دائرةالمعارف بستانی (ج2 ص 655)
  11. پرش به بالا علیرضا فرقانی. «آموزش زبان عربی در ایران اهداف، چالش‌ها، راهکارها».
  12. پرش به بالا «ادب». لغت‌نامه دهخدا.
  13. پرش به بالا «ادبیات چیست». نشریه رشد آموزش زبان و ادب فارسی، 1366-شماره 10.
  14. پرش به بالا «شب ادبیات آشوری». فصلنامه بخارا، شماره 55، 1385.
  15. پرش به بالا «انواع ادبی». پرتال جامع علوم انسانی.آؤایا


دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
»» نظریه ادبی/ گونه های ادبی

نظریه? ادبی[ویرایش]

ادبیات را می‌توان از جنبه‌های گوناگون دیگر هم بررسی و طبقه‌بندی کرد. به عنوان نمونه، بخشی از ادبیات که به عنوان نظریه ادبی مطرح می‌شود، اغلب ناشی از تعریفی است که از ارتباط ادبیات و علم، حکایت می‌کند. در واقع می‌توان گفت، واژه-مفهوم نظریه، مبتنی بر نگرش و راهکار علمی است و اگر در تعریف ادبیات، علمی بودنش مورد تردید باشد، ابداع و طرح موضوعی به نام نظریه ادبی، اساساً بلاموضوع خواهد شد. زیرا عده‌ای باور دارند که ادبیات با عواطف و احساسات و خروجی تراوش‌های عاطفی از ذهن و جاری شدن آن بر زبان (گفتار و نوشتار) تأکید بسیار دارند.

گونه‌های ادبی[ویرایش]

گونه ادبی به تقسیمات سنتی انواع آثار گوناگون ادبی بر اساس نوع خاصی از نگارش گفته می‌شود. در زیر فهرستی از گونه‌های ادبی نمایش داده شده‌است:

فهرست گونه‌های ادبی[ویرایش]

  • خودزندگینامه، خاطره، خودزندگینامه معنوی
  • زندگینامه
  • خاطرات روزانه و وقایع روزانه
  • ادبیات الکترونیکی
  • راویان برده
  • افکار، گفتارهای حکیمانه
  • داستان
    • ادبیات کودک
    • ادبیات کمیک
    • رمان جنایی
      • رمان کارآگاهی
      • رمان ماجراجویی
    • افسانه، فولکلور
    • خیال‌پردازی
    • ادبیات گوتیک (معمولاً هم‌معنی ادبیات ترس است)
    • داستان تاریخی
    • ترس
    • رمان طبی
    • داستان رازآمیز
    • رمان فلسفی
    • رمان سیاسی
    • رمان عاشقانه
      • داستان عاشقانه? تاریخی
    • ساگا، ساگای خانوادگی
    • هزلیات، هجویات
    • داستان علمی و تخیلی
    • داستان هیجان‌انگیز
      • داستان هیجان‌انگیز دسیسه‌ای
      • داستان هیجان‌انگیز روانشناسی
      • داستان هیجان‌انگیز سیاسی/رمان جاسوسی
    • تراژدی


دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
»» انواع ادبی

انواع ادبی[ویرایش]

از دیدگاه مفهوم و پیام درونی ادبیات را به چهار دسته? کلی تقسیم می‌کنند:

  • حماسی
  • غنایی
  • نمایشی
  • تعلیمی

دیگر انواع ادبی عبارت‌اند از: ادبیات روایی و داستانی، ادبیات اسطوره‌ای، ادبیات نمادین، ادبیات طنز، ادبیات فولکلور و عامیانه، مفاخره، مناظره و…[15]

داستان[ویرایش]

داستان روایی (نثر روایی) غالباً از نثر برای بیان رمان، داستان کوتاه، رمان تصویری و امثال آن استفاده می‌کند. نمونه‌های منفرد این نوع داستان در طول تاریخ وجود داشته‌اند اما تنها در سده‌های اخیر به شکل منظم و مجزا نوشته شدند. برای دسته‌بندی داستان‌های منثور غالباً از اندازه? آن‌ها استفاده می‌کنند. هر چند که این محدوده‌ها دلخواه است اما قراردادهای نشر مدرن محدوده‌های زیر را تعیین کرده‌اند:

  • داستان کوتاه نوعی داستان منثور است که بین 1000 تا 20?000 واژه دربردارد (اما معمولاً بالای 5000 واژه دارد). این نوع داستان ممکن است دارای ساخت روایی نباشد.
  • داستانک
  • رمان کوتاه (نوولا) داستانی است که بین 20?000 تا 50?000 واژه را دربرداشته باشد.
  • رمان نوعی داستان است که بیش از 50?000 واژه دارد.

رمان[ویرایش]

رمان، داستان بلندی است که به صورت نثر نوشته می‌شود. شکل آن نیز از ابداعات سده‌های اخیر است. داستان منثور ایسلندی به نام ساگاس که گفته می‌شود در سده? 11 میلادی نوشته شده، در مرز بین یک اثر سنتی منظوم حماسی- ملی و یک رمان روان‌شناسی مدرن قرار دارد. به جرئت می‌توان گفت که سروانتس اسپانیایی اولین کسی بود که در اروپا دست به نگارش یک رمان تأثیرگذار به نام دون کیشوت زد. اولین بخش این داستان در سال 1605 و دومین بخش آن در سال 1615 منتشر شد. مجموعه‌های داستانی قدیمی‌تر دیگری مانند هزار و یک شب، دکامرون اثرجیووانی بوکاچیو و داستان‌های کانتربری اثر چاسر شکل مشابهی دارند و اگر امروز نوشته می‌شدند، می‌شد آن‌ها را در دسته? رمان قرار داد. دیگر داستان‌هایی که در دوران کلاسیک ادبیات آسیا وعرب نوشته شده‌اند را بیش از آن که ما فکر کنیم می‌توان در دسته? رمان قرار داد. برای مثال آثاری چون داستان گِنجی (ژاپنی) اثر بانو موراساکی، داستان عربی حی بن یقظان اثر ابن طفیل، داستان عربی تئولوگوس آتودیداکتوس اثر ابن نفیس و داستان چینی افسانه سه پادشاه اثر لو گوانژونگ.

همه? رمان‌ها در اروپا در ابتدا جزو آثار مهم ادبی تلقی نشدند. دلیل آن شاید این بود که نگارش نثر صرف، آسان و غیر مهم می‌نمود. با این حال، امروزه مشخص شده‌است که نگارش نثر بدون توجه به آرایه‌های شاعرانه می‌تواند لذت هنری در فرد ایجاد کند. به علاوه نویسندگان آزاد به این باور رسیده بودند که درگیر نشدن با ساختارهای نظم باعث ایجاد طرح داستانی پیچیده‌تر یا دقیق‌تری نسبت به گونه‌های دیگر ادبی حتی شعر روایی می‌شود. این آزادی به نویسنده این امکان را می‌دهد که به سبک‌های ادبی و نمایشی دیگر – حتی شعر – در محدوده? یک رمان بپردازد.

آثار منثور دیگر[ویرایش]

نوشته‌های فلسفی، تاریخی، روزنامه‌ای، حقوقی و علمی از گذشته جزو ادبیات به شمار می‌آمدند. این گونه آثار شامل برخی از کهن‌ترین آثار منثور موجود هستند؛ رمان‌ها و داستان‌های منثور نام «داستان» را به خود گرفتند تا از آثار دیگری که معرف واقعیات بودند و اثر «غیرداستان» نامیده می‌شدند مشخص شوند. آثار غیرداستانی از گذشته‌های دور به شکل منثور نوشته می‌شدند.

جنبه? ادبی نوشته‌های علمی در طول دو سده? گذشته رو به کاهش گذاشت زیرا پیشرفت و تخصصی‌تر شدن علوم باعث شدند که پژوهش‌های علمی برای بسیاری از مخاطبان غیرقابل درک شوند؛ امروزه علم را در ژورنال‌های علمی می‌توان یافت. آثار علمی اقلیدس، ارسطو، کوپرنیک و نیوتون امروز هم از اعتبار زیادی برخوردارند؛ اما به دلیل آنکه دانش موجود در آن‌ها تا حد زیادی منسوخ شده‌است دیگر نمی‌توان از آن‌ها برای تعالیم علمی سود برد. با این حال این آثار آن قدر هم فنی هستند که نمی‌توان آن‌ها را در برنامه‌های درسی ادبی گنجاند. تنها در برنامه‌های درسی مانند «تاریخ علم» است که می‌توان دانشجویانی را یافت که این آثار را مطالعه کنند. بسیاری از کتبی که به «عمومی ساختن» دانش می‌پردازند نیز امروزه شایسته? دریافت عنوان «ادبیات» هستند.

فلسفه نیز تا حد زیادی به یک رشته? دانشگاهی تبدیل شده‌است. بسیاری از فلسفه‌دانان از این وضع ابراز نارضایتی می‌کنند؛ با وجود این بسیاری از آثار فلسفی در ژورنال‌های آکادمیک چاپ می‌شوند. فیلسوفان بزرگ تاریخ مانند افلاطون، ارسطو، آگوستین، دکارت و نیچه رسماً نویسنده تلقی می‌شدند. برخی از آثار فلسفی امروزی نیز مانند آثار سیمون بلکبرن را جزو «ادبیات» تلقی می‌کنند اما بسیاری از دیگر آثار را نمی‌توان در این رده طبقه‌بندی کرد. برخی از مباحث همچون منطق به قدری فنی شده‌اند که می‌توان آن‌ها را با ریاضیات مقایسه کرد.

بخش عمده‌ای از آثار تاریخی را هنوز می‌توان جزو ادبیات به شمار آورد، به خصوص بخشی که آن را به نام گونه اثر غیرداستانی خلاقانه می‌دانند. همچنین بخش اعظم آثار روزنامه‌نگاری مانندروزنامه‌نگاری ادبی نیز چنین است. با این حال این بخش نیز به شدت بزرگ شده و غالباً با هدف سودمندگرایی نوشته می‌شود: مانند ضبط داده‌ها یا هدایت سریع اطلاعات. به همین دلیل آثاری که در این زمینه‌ها نوشته می‌شوند غالباً فاقد خصوصیت ادبی هستند اما برخی از آن‌ها هنوز هم این قابلیت را دارند. بزرگترین تاریخ‌نگاران ادبی هرودوت، توسیدید و پروکپیوس بوده‌اند که همگی جزو ادبای جهانی به شمار می‌روند.

حقوق، وضعیت بغرنج‌تری دارد. برخی از آثار افلاطون و ارسطو یا حتی بخش‌هایی از انجیل را می‌توان به عنوان ادبیات حقوقی (یا قوانین ادبی) دسته‌بندی کرد. شاید قوانین حمورابی در بابل نیز شامل این دسته‌بندی شوند. قانون مدنی روم که تحت حاکمیت ژوستنین اول از امپراتوری بیزانس تدوین شد، به عنوان یک اثر ادبی شهرت یافت. اسناد تأسیس بسیاری از حکومت‌ها همچون قانون اساسی ایالات متحده را می‌توان جزو ادبیات به شمار آورد؛ هر چند که امروزه متون قانونی، کمتر دارای ارزش‌های ادبی هستند.

متون طراحی بازی‌های رایانه‌ای هیچ‌گاه توسط بازیکنان قابل مشاهده نیستند و تنها تولیدکنندگان یا ناشران این بازی‌ها می‌توانند این متون را دیده و از آن‌ها برای درک، تجسم و حفظ ثبات در هنگام همکاری در ساخت یک بازی استفاده کنند. مخاطب اینگونه آثار معمولاً بسیار کم است. بسیاری از متون بازی‌ها دارای داستان‌های عمیق و دنیاهای دقیقی هستند که باعث می‌شوند که این آثار تبدیل به یک گونه? ادبی پنهان شوند.

در نتیجه با تخصصی‌تر شدن و تکثر بسیاری از این رشته‌ها دیگر نمی‌توان آثار تولید شده در حوزه‌های این علوم را جزو ادبیات به شمار آورد. شاید بتوان گاهی آن‌ها را جزو «ادبیات ادبی» دسته‌بندی کرد؛ خیلی وقت‌ها این رشته‌ها آثاری تولید می‌کنند که می‌توان بر آن‌ها عناوین «ادبیات فنی» یا «ادبیات حرفه‌ای» نهاد.

نمایش‌نامه[ویرایش]

نمایش‌نامه، معرفِ نوع دیگری از قالب‌های ادبی کلاسیک است که در طول سال‌های متمادی متحول شده. این نوع اثر ادبی غالباً شامل گفتگو بین شخصیت‌ها است و به جای خوانده‌شدن بیشتر تکیه بر اجرای نمایشی دارد. اپرا در طول سده‌های هجده و نوزده میلادی به عنوان ترکیبی از شعر، نمایش و موسیقی رشد یافت. در آن زمان تقریباً تمام نمایشنامه‌ها منظوم بودند. شکسپیر را می‌توان یکی از برجسته‌ترین نمایشنامه‌نویسان جهان دانست. برای نمونه رومئو و ژولیت نمایشنامه‌ای کلاسیک است که عموماً یک اثر ادبی شناخته می‌شود.

نمایش‌نامه‌های یونانی نمونه‌های اولین گونه‌های نمایشی در طول تاریخ هستند که ما به آن‌ها دسترسی داریم. تراژدی به عنوان یک گونه نمایشی از جشنواره‌های مذهبی و مدنی سرچشمه گرفت و معمولاً برای نمایش تم‌های تاریخی یا افسانه‌ای به کار برده می‌شد. تراژدی‌ها معمولاً برای موضوعات بسیار مهم مورد استفاده قرار می‌گرفتند. با ظهور فناوری‌های نوین، نوشتن متن نمایش‌نامه‌های غیراجرایی باب شد. جنگ دنیاها (رادیو) در سال 1938 نمایش‌نامه‌ای رادیویی بود که برای پخش سراسری نوشته شده بود. پس از آن بسیاری از آثار نمایشی برای فیلم یا تلویزیون ساخته شدند. به طور معکوس، ادبیات تلویزیونی، فیلم و رادیو نیز برای نوشتن آثار چاپی یا الکترونیک به کار برده شدند.

ادبیات شفاهی[ویرایش]

اصطلاح ادبیات شفاهی به سنت‌های شفاهی به جا مانده از گذشته اشاره دارد که مشتمل بر گونه‌های متفاوتی چون حماسه، شعر و نمایشنامه، داستان‌های قومی، تصنیف، افسانه، لطیفه و دیگر گونه‌های قومی و محلی (فولکلور) می‌شود. این نوع ادبیات در هر جامعه‌ای وجود دارد و نمی‌توان آن را محدود به جوامع باسواد یا متمدن دانست. ادبیات شفاهی معمولاً توسط فولکلورشناسان یا دانشمندانی که به مطالعات فرهنگی و ادبیات قومی می‌پردازند همچون زبانشناسان، انسان‌شناسان و حتی جامعه‌شناسان مورد تحقیق و بررسی قرار می‌گیرد.

دیگر گونه‌های روایی[ویرایش]

  • فیلم، ویدئو یا نمایش‌های تلویزیونی آن قدر پیشرفت کرده و زیاد شده‌اند که غالباً هم‌شأن ادبیات منثور می‌شوند.
  • رمان‌های گرافیکی و کتاب‌های کمیک، داستان‌هایی را نقل می‌کنند که به صورت ترکیبی از هنر نقاشی، دیالوگ و متن به صورت مرتب نمایش می‌یابند.


دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
»» بخشبندی ادبیات بر پایه? شیوه? بیان

بخش‌بندی ادبیات بر پایه? شیوه? بیان[ویرایش]

ادبیات را از دیدگاه شیوه? بیان و شکل ظاهری می‌توان به دو دسته? کلی نظم و نثر تقسیم کرد، که هر کدام از آن‌ها شامل بخش‌های کوچک‌تری هستند.

شعر (سروده)[ویرایش]

شعر، چامه یا چکامه، بر پایه? دیدگاه‌های سنتی، سخنی است موزون و خیال‌انگیز که دارای قافیه است، اگر چه برخی، قافیه را از شرایط شعر نمی‌دانند. نگارش شعر به صنایع و آرایه‌های ادبی متکی است. صنایعی چون تشبیه، مراعات نظیر و استعاره و…؛ وزن اشعار ممکن است شامل الگویی از تکیه‌ها (وزن تکیه‌ای) یا الگویی از هجاهای ناهم‌طول بوده (وزن عروضی) یا از قافیه استفاده نکند. توصیف‌ناپذیری شعر در ذات آن قرار دارد و به سختی می‌توان تعریفی جامع برای آن یافت، به ویژه آن‌که با دگرگونی‌های شعر و سبک سرایش در گذر زمان، تعاریف سنتی دیگر کاربرد گذشته? خود را ندارند و جوامع، تعاریف مدرن‌تری از مقوله‌های گوناگون هنر و ادبیات ارایه داده‌اند.

سرایش شعر، سابقه‌ای طولانی نزد انسان‌ها دارد و یکی از کهن‌ترین گونه‌های ادبی در جهان به شمار می‌رود: نخستین نمونه‌های ادبی شناخته‌شده حماسه? سومری گیلگمش (2700 پیش از میلاد)، بخش‌هایی از انجیل، آثار به جا مانده از هومر (مانند ایلیاد و اودیسه) و حماسه‌های هندی رامایانا و مهابهاراتا هستند.

نثر (نوشتار)[ویرایش]

نثر نوعی نگارش است که به هیچ گونه ساختار شکلی (به جز دستور زبان ساده) پایبند نیست؛ در متون منثور، اجباری در زیبا گفتن یا استفاده از واژگان زیبا وجود ندارد. با این حال نثر را نیز می‌توان به شکل زیبا نوشت، اما در این گونه? ادبی از شکل ظاهری واژه‌ها (وزن یا واج‌آرایی) استفاده? کمتری می‌شود و به جای آن‌ها از سبک، جایگذاری یا گنجاندن تصویر سود برده می‌شود. با این وجود نمی‌توان به دقت تمایز نثر با شعر را مشخص کرد. برای مثال در سجع که خود نوعی نثر است، در پایان دو جمله که به دنبال هم می‌آیند باید دو واژه? یکسان یا هم‌وزن آورده شود. این حالت، نوعی وزن و زیبایی شاعرانه به متن منثور می‌دهد.



دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
»» تاریخچه ادبیات

تاریخچه ادبیات

یکی از کهن‌ترین آثار ادبی شناخته شده در جهان، حماسه? گیلگمش است. بسیاری از پژوهش‌گران، گیلگمش را نخستین حماسه بشری می‌دانند.[14] این اثر ادبی که تاریخ نگارش آن را سال 2700پیش از میلاد می‌دانند موضوعاتی چون قهرمانی، دوستی، شکست و جستجو به دنبال زندگی ابدی را شامل می‌شود. در هر دوره? تاریخی یکی از گونه‌های ادبیات برجسته می‌شود. نخستین آثار ادبی بیشتر دارای جنبه‌های پیدا و پنهان مذهبی‌اند و ریشه? تعلیمی نیز همین منابع هستند. سرشت نامتعارف آثار رمانتیک پس از قرون وسطی رشد پیدا کرد در حالی که عصر روشنگری باعث بروز حماسه‌های ملی و آثار فلسفی شد. رمانتیسم بر ادبیات عامیانه و مسائل عاطفی تأکید می‌کرد و به این گونه بود که در سده 19 میلادی راه را برای ظهور رئالیسم و ناتورالیسم که در پی کشف مصادیق واقعیت بودند باز کرد. سده 20 میلادی نیاز به سمبولیسم یا بینش روانی در توصیف و توسعه شخصیت را با خود آورد.



دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
»» تعریف ادبیات

تعریف ادبیات[ویرایش]

ادب واژه‌ای است معرب از فارسی.[2] این واژه از دیدگاه واژه‌شناسان به معنی ظرف و حسن تناول آمده‌است.[3] برخی نیز در فارسی، ادب را به معنی فرهنگ ترجمه کرده‌اند و گفته‌اند که ادب یا فرهنگ همان دانش است.[4] به از دیگر معانی واژه? ادب می‌توان به هنر، حسن معاشرت، شیوه? پسندیده، با سخن اشاره کرد؛ اما ادب در اصطلاح، نام دانشی است که قدما آن را شامل این علوم دانسته‌اند: لغت، صرف، نحو، معانی، بیان، بدیع، عروض، قافیه، قوانین خط، قوانین قرائت که بعضی اشتقاق و انشاء راهم بدان‌ها افزوده‌اند.[5]

البته دیدگاه ادبای قدیم درباره? معنی اصطلاحی «ادب» کمی مختلف است. بعضی آن را فضیلت اخلاقی،[6] برخی پرهیز از انواع خطاها[7] و برخی آن را مانند فرشته‌ای دانسته‌اند که صاحبش را از ناشایستی‌ها بازمی‌دارد.[8]

اما علم ادب (ادبیات) یا سخن‌سنجی یا در دیدگاه پیشینیان اشاره داشته‌است به دانش آشنایی با نظم و نثر از جهت درستی و نادرستی و خوبی و بدی و مراتب آن.[9] اما برخی ادیب را کسی می‌دانستند که عالم بر علوم نحو، لغت، صرف، معنی، بیان، عروض، قافیه و فروع باشد و برخی خط، قرض‌الشعر، انشا، محاضره و تاریخ را هم جزو آن‌ها دانسته‌اند.[10] و در ایران تا سده? پیشین صفت ادیب را برای کسی به کار می‌بردند که به زبانهای فارسی و عربی و علوم مربوط که به آنها اشاره شد مسلط و در سخن ماهر در استفاده از آنها بود. مانند ادیب الممالک فراهانی و ادیب نیشابوری.[11] جرجی زیدان در اینباره می‌نویسد:

«علم ادب در اصطلاح علمای ادبیت مشتمل بر اکثر علوم ادبیه است از قبیل: نحو، لغت، تصریف، عروض، قوافی، صنعت شعر، تاریخ و انساب؛ و ادیب کسی است که دارای تمام این علوم یا یکی از آن‌ها باشد و فرق مابین ادیب و عالِم آن است که ادیب از هر چیزی بهتر و خوب‌ترش را انتخاب می‌نماید و عالم تنها یک مقصد را گرفته در آن مهارت می‌یابد.»[12]

مردم غالباً بین ادبیات و آثار مکتوب دیگر تفاوت قائل می‌شوند. اصطلاحات «تخیل ادبی» و «شایستگی ادبی» غالباً به منظور تشخیص آثار ادبی از یکدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند. مثلاً تقریباً تمام انسان‌های باسواد دنیا آثار چارلز دیکنز را در زمره? «ادبیات» تلقی می‌کنند در حالی که برخی از منتقدین، آثار جفری آرچر را شایسته? گنجانده شدن تحت عنوان «ادبیات انگلیسی» نمی‌دانند. گاهی اوقات ممکن است منتقدان برخی از آثار را به دلایلی همچون سطح پایین دستور زبان و نحو، داشتن خط داستانی باورنکردنی یا گسیخته یا داشتن شخصیت‌های متناقض یا غیرقابل‌باور از زمره? آثار ادبی حذف کنند. اما باید گفت که مفهوم واژه? ادب و ادبیات نیز همانند همه? پدیده‌های دیگر در طول زمان یکسان نمانده و دستخوش تحول گردیده‌است. بیشتر اقوام قدیم جهان، هم‌چون یونانیان، ادب را فقط به معنی و مفهوم شعر به کار می‌برده‌اند و علوم ادبی، نزد آنها علم شعر بوده‌است و بس.[13]



دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
»» ادب/ ادبیات

ادب یا ادبیات عبارت است از آن‌گونه سخنانی که از حدّ سخنان عادی، برتر و والاتر بوده‌است و مردم، آن سخنان را در میان خود، ضبط و نقل کرده‌اند و از خواندن و شنیدن آن‌ها دگرگون گشته و احساس غم، شادی یا لذّت کرده‌اند.[1] در باور همگانی ادبیات یک تیره یا ملت برای نمونه مجموعه متن‌هایی است که آثار ماندگار و برجسته پیشینیان آن تیره و ملت را تشکیل می‌دهند. یکی از طبقه‌بندی‌های مشهور و پرکاربرد متن‌های ادبی، طبقه‌بندی دوگانه‌ایست که بر اساس آن متن‌ها به دو گونه? اصلی شعر و نثر تقسیم می‌شوند. این طبقه‌بندی سنت دیرینه‌ای در سخن شناسی، زبان فارسی و ادبیات جهان دارد. سخنوران و فیلسوفان از دیرباز در پی پررنگ کردن خط ظریف میان این دو و ارایه تعریفی فراگیر و تمیزدهنده از شعر و نثربوده‌اند.



دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
»» تعریف ادبیات

ادبیات چیست؟

  ادب، دانشی است که قدما آن را شامل علوم لغت، صرف، نحو، معانی، بیان، بدیع، عروض، قافیه، قوانین خط و قوانین قرائت می باشد. به دانشی که متعلق به ادب است، ادبیات گفته می شود. ادبیات جمع "ادبیه" است که امروزه جمع "ادب" نیز محسوب می شود.[i] واژه "ادبیات" اصطلاحی است که برای علومِ ادبی یا آثارِ ادبی استفاده می شود.

 

اکثر متخصصان ادبیات بر این باورند که عناصرِ اصلی ادبیات "تخیل، احساس، معنا و اسلوب" می باشند. اما نظر من خلاف این است. من تصور می کنم که معنا و اسلوب جزء عناصرِ لاینفکِ ادبیات هستند. اما ادبیات می تواند عناصرِ تخیل و احساس را نداشته باشد. همانطور که می دانیم ادبیات تعلیمی ادبیاتی است که در دانشگاه ها دانشجویانِ تمام رشته ها باید بخوانند مانند ادبیات دارویی، ادبیات کامپیوتر و از این دست. می دانیم که این نوع از ادبیات دارای عنصرتخیل و احساس نیست به همین دلیل فکر می کنم که دو عنصرِ معنا و اسلوب دو عنصرِ اصلی در ادبیات محسوب می شود. اسلوب هم عنصری است که قابل حذف نیست. هر قدر که روش های متنوع برای بیان احساسات و افکار به کار رود باز هم اسلوبی دارد. حتی اگر آن اسلوب را هیچ کجا قبلا ندیده باشیم و به نظرمان عجیب بیاید. از نظرِ من معنا است که بر یک قطعه ادبی ارزش می گذارد و می تواند آن را ماندگار کند.

 

شکل های رایج ادبیات دو شکل نثر و نظم (شعر) می باشد. اما انواعِ ادبیِ به چهار دسته حماسی، نمایشی، غنایی و تعلیمی تقسیم می شود. تفاوت اشکالِ ادبی با انواع ادبی در این است که اشکالِ ادبی ظاهر آن قطعه ادبی را مشخص می کند. اما انواع ادبی باطن و در واقع، متنِ قطعه ادبی را موردِ ارزیابی قرار می دهد. من فکر می کنم که شکلِ رایج ادبیات می تواند نثر باشد. زیرا که نوشتنِ نثر راحت تر است و افراد بیشتر به این شکل خو گرفته اند. دلیل دیگر می تواند این باشد که نوشته های نثر نسبت به نوشته های نظم، کمتر به تخیل و احساسات احتیاج دارند.

 

دکتر عبد الحسین زرین کوب در تعریف ادبیات می گوید "به طور کلی ادبیات آنگونه سخنانی است که از حد سخنان عادی برتر و والاتر بوده و مردم آن سخنان را در خور ضبط و نقل دانسته اند و از شنیدن آنها دگرگون گشته اند و احساس غم و شادی یا لذت و الم کرده اند."[ii] من احساس می کنم که این تعریف یکی از تعاریف جامع و کامل از ادبیات می تواند باشد. از آنجایی که پیشتر گفتم ادبیات به سخنانی گفته می شود که معنا و مفهومی در آنها نهفته باشد و این معنا و مفهوم باید به شکلی بیان شود که جذاب و و تأثیر گذار باشد.

 




[i]  فرهنگ نامه معین

[ii]  نقد ادبی، عبدالحسین زرین کوب، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1373



دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
»» ادبیات

تعریف ادبیات + ادبیات در لغت

 

فرهنگ فارسی عمید:

 1. (ادبی) مجموعه آثار مکتوب منظوم یا منثور که بیانگر عواطف است.

2. علومی که مربوط به ادب باشد و دربار? مسائل ادبی گفتگو کند.

 

دیکشنری:

literature

 

•            

ادبیات

لغت‌نامه دهخدا

ادبیات . [ اَ دَ بی یا ] (ع اِ) دانشهای متعلق با?دب . علوم ادبی . || آثار ادبی .

 

•            

ادبیات

فرهنگ فارسی معین

(اَ دَ یّ) [ ع . ] (اِ.) آثار ادبی ، علوم ادبی . ؛ ~ تطبیقی مطالعة ادبیات به شیوة فرامرزی . ؛ ~ کلاسیک مجموعة آثار با ارزش باقی مانده از سخنوران و نویسندگان کهن هر ملتی . ؛ ~ ِ شفاهی مجموعة آثار فرهنگی رایج در بین مردم اعم از چیستان ها، متل ها،...

 

•            

ادبیات

فرهنگ فارسی عمید

(اسم) [عربی: ادبیّات، جمعِ ادبیَّة] "adabiy[y]?t 1. (ادبی) مجموعه آثار مکتوب منظوم یا منثور که بیانگر عواطف است.2. علومی که مربوط به ادب باشد و دربار? مسائل ادبی گفتگو کند.

 

•            

ادبیات

واژگان مترادف و متضاد

ادب، داستان، رمان، شعر، فرهنگ

 

•            

ادبیات

فرهنگ واژه‌های سره

فرهنگ

 

•            

ادبیات

دیکشنری فارسی به عربی

ادب

 

 

 



دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
»» 4شیوه بین المللی آدرس دهی مقالات/ شیوه نگارش پاورقی

APA

یداله پور, محمد هادی, خرمی, مرتضی, حسینی, سیده فاطمه. (1393). موعودگرایی در قرآن و عهدین. سراج منیر, 5(14), 35-66.

MLA

محمد هادی یداله پور; مرتضی خرمی; سیده فاطمه حسینی. "موعودگرایی در قرآن و عهدین". سراج منیر, 5, 14, 1393, 35-66.

Harvard

 

   یداله پور, محمد هادی, خرمی, مرتضی, حسینی, سیده فاطمه. (1393). "موعودگرایی در قرآن و عهدین", سراج منیر, 5(14), pp. 35-66.

vancouver

یداله پور, محمد هادی, خرمی, مرتضی, حسینی, سیده فاطمه. موعودگرایی در قرآن و عهدین. سراج منیر, 1393; 5(14): 35-66.



دیدگاه مخاطبان ()
» <خانه ویرایش> ( ..... )
<      1   2   3   4   5      >
»» فهرست یادداشت‏ ها

چند نکته درباره کتاب کودک
رشنیق / رشنیغ
میوه های قرآنی میوه ها در قرآن
خرید و فروش کتاب دست دوم
ابوالقاسم حالت ملقب به ابوالعینک
متن شعر محسن کاویانی همایش شعر عاشورایی کنگاو - آپارات
آرایه های ادبی/نقد ادبی / منابع این چند یادداشت به نقل از ویکی پ
نظریه ادبی/ گونه های ادبی
انواع ادبی
بخشبندی ادبیات بر پایه? شیوه? بیان
تاریخچه ادبیات
تعریف ادبیات
ادب/ ادبیات
تعریف ادبیات
ادبیات
[همه عناوین(78)][عناوین آرشیوشده]

>> بازدید امروز: 16
>> بازدید دیروز: 50
>> مجموع بازدیدها: 164633
» درباره من

خانه ویرایش و نگارش / خانه کتاب
احمد رمضانی
خانه ویرایش و نگارش 288-1515-0919 gt.adineh@gmail.com 09191515288 https://telegram.me/Books_1397

» فهرست موضوعی یادداشت ‏ها
ویرایش[23] . ویراستار[9] . اساتید ویرایش[7] . ویراستاری[5] . دستور زبان فارسی[4] . ویرایش زبانی-ساختاری[4] . ویرایش فنی(صوری)[4] . نگارش[2] . مشاغل خانگی[2] . دستور خط فارسی[2] . بازنویسی[2] . پانوشت . پاورپوینت . پرورش مطلب . تعریف ادبیات . تعریف دستور خط فارسی . تلخیص کتاب . چاپ . خلاصه نویسی . ارجاع . انواع پاورقی . انواع ویرایش . آموزش . آموزش مجازی . ادبیات در لغت . معاصم . معرفی مرکز . معرفی کتاب . معنای لغت . منابع مطالعاتی ویرایش/ویراستاری . نرخ نامه . نقدکتاب . نمونه خوانی . نیم‌فاصله . دعوت به همکاری . زرتشتی . زردشتی . ساخت پاورپوینت . سیر مطالعاتی ویراستاری/ ویرایش . سیر مطالعاتی ویرایش و درست‌نویسی . ویرایش محتوایی . ویرایش نگارشی . کارمزد . کتاب . کتاب کودک . ویرایش صوری . ویرایش فنی . ویرایش ادبی . ویرایش زبانی . ادبیات فارسی[-3] .
» بایگانی مطالب
کلیات
ویرایش فنّی (ویرایش صوری)
ویرایش زبانی - ساختاری
ویرایش تخصصی(علمی/محتوایی)
معرفی اساتید ویراستاری
معرفی کتاب و پایگاه های فضای مجازی
نقد و نظر-گفتگو
متفرقه

» نماد تارنما


» نشانی دوستان

» صفحات اختصاصی
سرای طنز

» طراح قالب